Ví dụ Tiệm cận của đồ thị · Phần II
Phần IIThông hiểuToán thuần
Đúng sai về tiệm cận, chiều biến thiên và giao điểm với các trục
Ví dụ này đang được xem lại sau khi có bạn báo lỗi. Bạn mở ví dụ khác nhé.
Về kho ví dụĐề bài
Xét hàm số y = (−3x + 3)/(2x − 5).
- a) Đồ thị có tiệm cận ngang y = 2,5.
- b) Hàm số nghịch biến trên từng khoảng xác định.
- c) Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ −0,6.
- d) Đồ thị cắt trục hoành tại điểm có hoành độ −0,6.
Học theo 5 bước
Mở đầu
Trong đề thi: Phần II · Đúng/Sai, 1 điểm
Bạn sẽ làm được: đọc bốn hệ số; tìm chỗ mẫu bằng không; tìm tiệm cận ngang; xét dấu đạo hàm; đối chiếu từng ý hoặc đáp án.
Đoán: đề này thuộc dạng nào?
Chọn dạng của đề
Khám phá: Kiwi đọc đề
Kiwi nhận dạng đề
Xét hàm số y = a(1−3x + 23)/(32x − 45).
a) Đồ thị có btiệm cận ngang y = 52,5.
b) Hàm số cnghịch biến trên từng dkhoảng xác định.
c) Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ 6−0,6.
d) Đồ thị cắt trục hoành tại điểm có hoành độ 7−0,6.
Đề thuộc dạng nào?
- Đạo hàm và đồ thị hàm số
- Tiệm cận của đồ thị
- Hàm phân thức bậc nhất trên bậc nhất
Hàm phân thức bậc nhất trên bậc nhất; tìm tiệm cận đứng, tiệm cận ngang, chiều biến thiên trên từng khoảng và giao điểm với hai trục.
- Phần II · Đúng/Sai · tối đa 1 điểm
- Có trong 3/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
- 6/6 đề thi thử của Sở
Xem dạng này trên bản đồ
Mở bản đồ dạng Toán 12Đạo hàm và đồ thị hàm số
Đơn điệu và cực trị
- Hàm bậc ba cho bằng công thứcKiwi đã có
- Đọc bảng biến thiên hoặc đồ thị của đạo hàmChưa có
- Hàm phân thứcChưa có
Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất trên đoạn
- Hàm bậc ba trên một đoạnKiwi đã có
- Hàm khác hoặc đọc từ đồ thịChưa có
Tiệm cận của đồ thị
- Hàm phân thức bậc nhất trên bậc nhấtĐề này
- Hàm phân thức bậc hai trên bậc nhấtChưa có
Khảo sát đồ thị, tương giao, số nghiệm
- Nhận dạng đồ thị từ công thứcChưa có
- Tương giao và số nghiệm từ đồ thị hoặc bảng biến thiênChưa có
Tối ưu thực tế bằng đạo hàm
- Lợi nhuận và chi phí theo sản lượngKiwi đã có
- Tối ưu kích thướcChưa có
Vì sao là dạng này?
“(−3x + 3)/(2x − 5)” · Hàm phân thức bậc nhất trên bậc nhấtdấu hiệu chính
Tử và mẫu đều bậc nhất theo một biến, nên đồ thị có một tiệm cận đứng, một tiệm cận ngang và không có cực trị.
“tiệm cận ngang” · Hỏi tiệm cận đứng, tiệm cận ngang
Tiệm cận đứng ở chỗ mẫu bằng không; tiệm cận ngang là giá trị y tiến tới khi x ra rất xa.
“nghịch biến” · Chiều biến thiên trên từng khoảng
Hàm phân thức bậc nhất chỉ tăng hoặc chỉ giảm trên từng khoảng xác định; dấu của đạo hàm là dấu của ad − bc.
“khoảng xác định” · Tập xác định bỏ một điểm
Hàm không xác định tại nghiệm của mẫu, nên tập xác định là cả trục số bỏ đi đúng một điểm.
Không phải: Đơn điệu và cực trị của hàm bậc ba, phân thức bậc hai
Hàm bậc ba hay phân thức bậc hai trên bậc nhất có cực trị và cần nghiệm của đạo hàm. Phân thức bậc nhất trên bậc nhất không có cực trị, đạo hàm giữ một dấu trên từng khoảng.
Không phải: Khảo sát đồ thị, tương giao, số nghiệm
Đề tương giao hỏi số giao điểm hay số nghiệm của phương trình. Đề tiệm cận hỏi đường mà đồ thị tiến sát khi ra xa.
Không phải: Diện tích hình phẳng có biên là đồ thị
Đề diện tích lấy đồ thị làm biên của một miền rồi tính diện tích bằng tích phân. Đề này hỏi tính chất của chính đồ thị.
Đưa đề về khuôn chuẩn
Hàm phân thức y = (ax + b)/(cx + d)
Viết hàm về đúng dạng phân thức bậc nhất trên bậc nhất rồi đọc bốn hệ số. Mọi kết luận đi từ bốn hệ số này.
- x
- biến số, khác nghiệm của mẫu
- y
- giá trị của hàm phân thức
- a, b
- hệ số của x và số hạng tự do ở tử
- c, d
- hệ số của x và số hạng tự do ở mẫu
Hướng đi
Các bước chung của dạng, áp vào đề này.
Bước đầu tiên là gì?
Làm từng bước
Đáp số và kiểm tra
Vì sao lại thế?
Giải bằng 2 cách
Cách 1: Đọc tiệm cận và dấu của y′ từ hệ số (phân số đúng)
Cách 2: Tính lại bằng số thực: thế x rất lớn, x sát tiệm cận đứng, lấy mẫu đạo hàm
- a) Cách 1 Sai · Cách 2 Sai
- b) Cách 1 Sai · Cách 2 Sai
- c) Cách 1 Đúng · Cách 2 Đúng
- d) Cách 1 Sai · Cách 2 Sai
Hai cách khớp nhau.
Bẫy hay gặp
- Ý a. Đó là hoành độ của tiệm cận đứng. Tiệm cận ngang là y = −1,5.
- Ý b. y′ = 9/(2x − 5)² cùng dấu với ad − bc = 9.
- Ý d. Tử bằng không tại x = 1, không phải −0,6.
Luyện: tự làm câu này
Phần II · Đúng/SaiXét hàm số y = (−3x + 3)/(2x − 5).
1 ý 0,12 ý 0,253 ý 0,54 ý 1a) Đồ thị có tiệm cận ngang y = 2,5.
b) Hàm số nghịch biến trên từng khoảng xác định.
c) Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ −0,6.
d) Đồ thị cắt trục hoành tại điểm có hoành độ −0,6.
Chọn đủ 4 ý để nộpLời giải
- Tiệm cận đứng x = 2,5, tiệm cận ngang y = −1,5; y′ = 9/(2x − 5)².
- Giao trục tung tại tung độ −0,6, giao trục hoành tại hoành độ 1.
- a) Sai · b) Sai · c) Đúng · d) Sai.
Đáp án: a) Sai · b) Sai · c) Đúng · d) Sai
Tổng kết
Ghi nhớ hướng đi của dạng
- Đọc bốn hệ số
- Tìm chỗ mẫu bằng không
- Tìm tiệm cận ngang
- Xét dấu đạo hàm
- Đối chiếu từng ý hoặc đáp án
Đề tương tự
- Đúng sai về tiệm cận, chiều biến thiên và giao điểm với các trụcPhần IIThông hiểu
- Đúng sai về tiệm cận, chiều biến thiên và giao điểm với các trụcPhần IIThông hiểu
- Giao điểm của đồ thị với trục hoànhPhần IThông hiểu
- Giao điểm của đồ thị với trục hoànhPhần IThông hiểu
- Giao điểm của đồ thị với trục hoànhPhần IThông hiểu
Luyện 10 câu dạng nàyHọc bài tương tác: Khảo sát đồ thị và tiệm cận