Ví dụ Đơn điệu và cực trị · Phần II
Phần IIVận dụngGiao thông
Đúng sai về giá trị cực trị và giá trị nhỏ nhất trên đoạn
Ví dụ này đang được xem lại sau khi có bạn báo lỗi. Bạn mở ví dụ khác nhé.
Về kho ví dụĐề bài
Vị trí của một xe buýt trên tuyến đường được mô tả bởi hàm số f(x) = (2/3)x³ − 12x² + 64x + 3 trên đoạn [1; 10].
- a) Giá trị cực đại của hàm số bằng 329/3.
- b) f(10) = 329/3.
- c) Giá trị nhỏ nhất của hàm số trên đoạn [1; 10] bằng 265/3.
- d) Hàm số đạt giá trị lớn nhất trên đoạn [1; 10] tại x = 1.
Học theo 5 bước
Mở đầu
Trong đề thi: Phần II · Đúng/Sai, 1 điểm
Bạn sẽ làm được: tính đạo hàm; giải phương trình đạo hàm bằng không; xét dấu đạo hàm, đọc chiều biến thiên và cực trị; so giá trị tại điểm cực trị trong đoạn và hai đầu mút; đối chiếu từng ý hoặc đáp án.
Đoán: đề này thuộc dạng nào?
Chọn dạng của đề
Khám phá: Kiwi đọc đề
Kiwi nhận dạng đề
Vị trí của một xe buýt trên tuyến đường được mô tả bởi hàm số af(x) = (12/23)x³ − 312x² + 464x + 53 btrên đoạn [61; 710].
a) Giá trị ccực đại của hàm số bằng 8329/93.
b) f(1010) = 11329/123.
c) dGiá trị nhỏ nhất của hàm số trên đoạn [131; 1410] bằng 15265/163.
d) Hàm số đạt giá trị lớn nhất trên đoạn [171; 1810] tại x = 191.
Đề thuộc dạng nào?
- Đạo hàm và đồ thị hàm số
- Đơn điệu và cực trị
- Hàm bậc ba cho bằng công thức
Đề cho công thức một hàm bậc ba; hỏi đạo hàm, khoảng đồng biến, nghịch biến, cực trị, giá trị lớn nhất hay nhỏ nhất trên một đoạn.
- Phần II · Đúng/Sai · tối đa 1 điểm
- Có trong 4/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
- 5/6 đề thi thử của Sở
Xem dạng này trên bản đồ
Mở bản đồ dạng Toán 12Đạo hàm và đồ thị hàm số
Đơn điệu và cực trị
- Hàm bậc ba cho bằng công thứcĐề này
- Đọc bảng biến thiên hoặc đồ thị của đạo hàmChưa có
- Hàm phân thứcChưa có
Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất trên đoạn
- Hàm bậc ba trên một đoạnKiwi đã có
- Hàm khác hoặc đọc từ đồ thịChưa có
Tiệm cận của đồ thị
- Hàm phân thức bậc nhất trên bậc nhấtKiwi đã có
- Hàm phân thức bậc hai trên bậc nhấtChưa có
Khảo sát đồ thị, tương giao, số nghiệm
- Nhận dạng đồ thị từ công thứcChưa có
- Tương giao và số nghiệm từ đồ thị hoặc bảng biến thiênChưa có
Tối ưu thực tế bằng đạo hàm
- Lợi nhuận và chi phí theo sản lượngKiwi đã có
- Tối ưu kích thướcChưa có
Vì sao là dạng này?
“f(x) = (2/3)x³” · Hàm bậc ba cho bằng công thứcdấu hiệu chính
Hàm số là đa thức có số mũ lớn nhất của x là ba, nên đạo hàm là bậc hai và hàm có tối đa hai điểm cực trị.
“trên đoạn” · Đoạn đang xét
Đoạn có hai đầu mút. Ngoài điểm cực trị, hai đầu mút cũng là ứng viên của giá trị lớn nhất, nhỏ nhất.
“cực đại” · Hỏi cực đại, cực tiểu
Cực đại, cực tiểu nằm ở chỗ đạo hàm đổi dấu. Phải tìm nghiệm của đạo hàm rồi xét dấu.
“Giá trị nhỏ nhất” · Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của hàm số
Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của hàm trên một đoạn phải so các giá trị tại điểm cực trị trong đoạn và tại hai đầu mút.
Không phải: Đọc bảng biến thiên, đồ thị, tương giao
Đề đọc đồ thị cho hình hoặc bảng biến thiên, không cho công thức. Đề bậc ba của dạng này cho công thức và bắt tự tính đạo hàm.
Không phải: Quy tắc tính đạo hàm, tiếp tuyến
Bài quy tắc đạo hàm chỉ hỏi tính đạo hàm hay tiếp tuyến. Dạng này dùng đạo hàm để xét chiều biến thiên, cực trị, giá trị lớn nhất của hàm bậc ba.
Không phải: Hàm phân thức, tiệm cận
Hàm phân thức có biến ở mẫu và có tiệm cận. Hàm bậc ba là đa thức, không có tiệm cận, xác định trên mọi số thực.
Không phải: Tối ưu lợi nhuận, chi phí thực tế
Bài tối ưu thực tế phải tự lập hàm từ lời văn như lợi nhuận bằng doanh thu trừ chi phí. Đề bậc ba của dạng này cho sẵn hàm số.
Đưa đề về khuôn chuẩn
Hàm bậc ba và bảng xét dấu của đạo hàm
Viết hàm thành dạng ax³ + bx² + cx + d, ghi đoạn đang xét nếu đề cho. Đạo hàm, nghiệm, bảng xét dấu đều tính từ công thức này.
- x
- biến của hàm số
- f(x)
- hàm số của đề (đề có thể gọi là y hoặc g)
- f′(x)
- đạo hàm của hàm số
- α, β
- hai đầu mút của đoạn đang xét
Hướng đi
Các bước chung của dạng, áp vào đề này.
Bước đầu tiên là gì?
Làm từng bước
Đáp số và kiểm tra
Vì sao lại thế?
Giải bằng 2 cách
Cách 1: Đạo hàm và xét dấu chính xác (phân số, căn đúng)
Cách 2: Tính lại bằng số thực: lấy mẫu dày trên đồ thị, chia đôi tìm nghiệm của đạo hàm
- a) Cách 1 Đúng · Cách 2 Đúng
- b) Cách 1 Đúng · Cách 2 Đúng
- c) Cách 1 Sai · Cách 2 Sai
- d) Cách 1 Sai · Cách 2 Sai
Hai cách khớp nhau.
Bẫy hay gặp
- Ý c. So cả đầu mút: nhỏ nhất là 167/3.
- Ý d. Tại x = 1 hàm số nhỏ nhất. Lớn nhất là 329/3 tại x = 10.
Luyện: tự làm câu này
Phần II · Đúng/SaiVị trí của một xe buýt trên tuyến đường được mô tả bởi hàm số f(x) = (2/3)x³ − 12x² + 64x + 3 trên đoạn [1; 10].
1 ý 0,12 ý 0,253 ý 0,54 ý 1a) Giá trị cực đại của hàm số bằng 329/3.
b) f(10) = 329/3.
c) Giá trị nhỏ nhất của hàm số trên đoạn [1; 10] bằng 265/3.
d) Hàm số đạt giá trị lớn nhất trên đoạn [1; 10] tại x = 1.
Chọn đủ 4 ý để nộpLời giải
- f′(x) = 2x² − 24x + 64, bằng không tại x = 4 và x = 8. Giá trị cực đại 329/3, giá trị cực tiểu 265/3.
- f(1) = 167/3, f(10) = 329/3. Trên đoạn: lớn nhất 329/3, nhỏ nhất 167/3.
- a) Đúng · b) Đúng · c) Sai · d) Sai.
Đáp án: a) Đúng · b) Đúng · c) Sai · d) Sai
Tổng kết
Ghi nhớ hướng đi của dạng
- Tính đạo hàm
- Giải phương trình đạo hàm bằng không
- Xét dấu đạo hàm, đọc chiều biến thiên và cực trị
- So giá trị tại điểm cực trị trong đoạn và hai đầu mút
- Đối chiếu từng ý hoặc đáp án
Đề tương tự
- Đúng sai về giá trị cực trị và giá trị nhỏ nhất trên đoạnPhần IIVận dụng
- Đúng sai về giá trị cực trị và giá trị nhỏ nhất trên đoạnPhần IIVận dụng
- Hiệu giá trị cực đại và giá trị cực tiểu (trả lời ngắn)Phần IIIVận dụng
- Giá trị nhỏ nhất của hàm bậc ba trên một đoạnPhần IVận dụng
- Hiệu giá trị cực đại và giá trị cực tiểu (trả lời ngắn)Phần IIIVận dụng
Luyện 10 câu dạng nàyHọc bài tương tác: Đơn điệu, cực trị, GTLN–GTNN