Đơn điệu, cực trị, GTLN–GTNN của hàm bậc ba

Hàm bậc ba: cực trị và giá trị lớn nhất trên đoạn

Kiwi nhận dạng đề

Đơn điệu, cực trị, GTLN–GTNN của hàm bậc ba

Cho hàm số f(x) = x³ − 6x² + 9x + 1.

a) f′(x) = 3x² − 12x + 9.

b) f nghịch biến trên khoảng (1; 3).

c) Giá trị cực tiểu của f bằng 3.

d) Giá trị lớn nhất của f trên đoạn [0; 5] bằng 5.

  1. Đề thuộc dạng nào?

    Vị trí của đề trên bản đồ dạng.

    1. Đạo hàm và đồ thị hàm số
    2. Đơn điệu và cực trị
    3. Hàm bậc ba cho bằng công thức

    Đề cho công thức một hàm bậc ba; hỏi đạo hàm, khoảng đồng biến, nghịch biến, cực trị, giá trị lớn nhất hay nhỏ nhất trên một đoạn.

    • Phần II, câu hàm số, tối đa 1 điểm
    • Có trong 4/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
    • 5/6 đề thi thử của Sở
    Xem dạng này trên bản đồ

    Đạo hàm và đồ thị hàm số

    Mở bản đồ dạng Toán 12
  2. Vì sao là dạng này?

    Dấu hiệu trong chữ đề cho biết dạng.

    Dấu hiệu trong đề

    • “f(x) = x³” · Hàm bậc ba cho bằng công thứcdấu hiệu chính

      Hàm số là đa thức có số mũ lớn nhất của x là ba, nên đạo hàm là bậc hai và hàm có tối đa hai điểm cực trị.

    • “f′(x) = 3x² − 12” · Đạo hàm là biểu thức bậc haidấu hiệu chính

      Đạo hàm của hàm bậc ba là bậc hai. Giải đạo hàm bằng không là giải phương trình bậc hai, có tối đa hai nghiệm.

    • “f′(x) =” · Đạo hàm của hàm số

      Đạo hàm là công cụ chính của dạng. Nghiệm của đạo hàm là ứng viên cực trị.

    • “nghịch biến” · Hỏi đồng biến, nghịch biến

      Hàm đồng biến khi đạo hàm dương, nghịch biến khi đạo hàm âm. Đề hỏi dấu của đạo hàm trên từng khoảng.

    • “cực tiểu” · Hỏi cực đại, cực tiểu

      Cực đại, cực tiểu nằm ở chỗ đạo hàm đổi dấu. Phải tìm nghiệm của đạo hàm rồi xét dấu.

    • “Giá trị lớn nhất” · Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của hàm số

      Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của hàm trên một đoạn phải so các giá trị tại điểm cực trị trong đoạn và tại hai đầu mút.

    • “trên đoạn” · Đoạn đang xét

      Đoạn có hai đầu mút. Ngoài điểm cực trị, hai đầu mút cũng là ứng viên của giá trị lớn nhất, nhỏ nhất.

    Vì sao không phải dạng dễ nhầm

    • Không phải: Đọc bảng biến thiên, đồ thị, tương giao

      Đề đọc đồ thị cho hình hoặc bảng biến thiên, không cho công thức. Đề bậc ba của dạng này cho công thức và bắt tự tính đạo hàm.

    • Không phải: Quy tắc tính đạo hàm, tiếp tuyến

      Bài quy tắc đạo hàm chỉ hỏi tính đạo hàm hay tiếp tuyến. Dạng này dùng đạo hàm để xét chiều biến thiên, cực trị, giá trị lớn nhất của hàm bậc ba.

    • Không phải: Hàm phân thức, tiệm cận

      Hàm phân thức có biến ở mẫu và có tiệm cận. Hàm bậc ba là đa thức, không có tiệm cận, xác định trên mọi số thực.

    • Không phải: Tối ưu lợi nhuận, chi phí thực tế

      Bài tối ưu thực tế phải tự lập hàm từ lời văn như lợi nhuận bằng doanh thu trừ chi phí. Đề bậc ba của dạng này cho sẵn hàm số.

  3. Đưa đề về khuôn chuẩn

    Đặt tên, rồi điền từng dữ kiện vào khuôn.

    Hàm bậc ba và bảng xét dấu của đạo hàm

    Viết hàm thành dạng ax³ + bx² + cx + d, ghi đoạn đang xét nếu đề cho. Đạo hàm, nghiệm, bảng xét dấu đều tính từ công thức này.

    Đặt tên

    x
    biến của hàm số
    f(x)
    hàm số của đề (đề có thể gọi là y hoặc g)
    f′(x)
    đạo hàm của hàm số
    α, β
    hai đầu mút của đoạn đang xét

    Điền dữ kiện vào khuôn

    • f(x)= x³ − 6x² + 9x + 1hàm số của đề
    • [α; β]= [0; 5]đoạn đang xét

    α · β: đọc ngay trong ô [α; β].

    Dữ kiện trong đề

    số trong ý cần chấm: tự tính rồi so

  4. Hướng đi

    Các bước chung của dạng. Chưa tính số.

    Các bước chung của dạng, áp vào đề này.

      Bước đầu tiên là gì?

    1. Làm từng bước

      Mở sau phần “Hướng đi”.

    2. Đáp số và kiểm tra

      Đáp số để cuối. Đi hết các bước trước đã.

    Kiwi đã kiểm lời giải

    Đáp số đã kiểm bằng hai cách giải.

    Bài dựng sẵn, không tính lượt. Kiwi đọc được đề cùng dạng do bạn dán hoặc gõ.

    Bài học từ đề này

    Kiwi: Bài học dựng từ đề của bạn. Đoán trước, rồi mới xem lời giải.

    Trong đề thi

    Dạng hàm số bậc ba, hay có trong Phần II.

    Bạn sẽ làm được

    • Đọc dấu của f′ để biết hàm đi lên hay đi xuống.
    • Tách điểm cực trị với giá trị cực trị.
    • Tìm giá trị lớn nhất, nhỏ nhất trên đoạn, không quên đầu mút.
    1. Đoán
    2. Khám phá
    3. Vì sao
    4. Luyện
    5. Tổng kết

    Đề mẫu khác

    Dán đề của bạn