Câu 3 Phần III · Tốt nghiệp 2026 · mã 0101
Đề bài
Câu 3 · Phần III · 0,5 điểmĐể chế tác một hạt cườm, người ta lấy một khối vật thể có dạng một khối tròn xoay được tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi trục Ox và nửa trên của elip x²/1,5² + y²/1² = 1 (một đơn vị dài trên mỗi trục tọa độ tương ứng với một xăng-ti-mét trong thực tế) quanh trục Ox; sau đó khoan dọc theo trục xoay (xem hình dưới). Lỗ khoan có dạng hình trụ với bán kính 0,2 cm và có trục nằm trên trục xoay. Phần còn lại sau khi khoan là hạt cườm, có dạng một khối tròn xoay. Thể tích của hạt cườm đó bằng bao nhiêu xăng-ti-mét khối (không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng phần trăm)?
Tự làm câu này trước
Để chế tác một hạt cườm, người ta lấy một khối vật thể có dạng một khối tròn xoay được tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi trục Ox và nửa trên của elip x²/1,5² + y²/1² = 1 (một đơn vị dài trên mỗi trục tọa độ tương ứng với một xăng-ti-mét trong thực tế) quanh trục Ox; sau đó khoan dọc theo trục xoay (xem hình dưới). Lỗ khoan có dạng hình trụ với bán kính 0,2 cm và có trục nằm trên trục xoay. Phần còn lại sau khi khoan là hạt cườm, có dạng một khối tròn xoay. Thể tích của hạt cườm đó bằng bao nhiêu xăng-ti-mét khối (không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng phần trăm)?
Kiwi đọc đề
Kiwi nhận dạng đề
Để chế tác một hạt cườm, người ta lấy một khối vật thể có dạng một akhối tròn xoay được tạo thành khi quay bhình phẳng giới hạn bởi ctrục Ox và nửa trên của elip x^2/11,5^2 + y^2/21^2 = 31 (một đơn vị dài trên mỗi trục tọa độ tương ứng với một xăng-ti-mét trong thực tế) quanh trục Ox; sau đó khoan dọc theo trục xoay (xem hình dưới). Lỗ khoan có dạng hình trụ với bán kính 40,2 cm và có trục nằm trên trục xoay. Phần còn lại sau khi khoan là hạt cườm, có dạng một khối tròn xoay. dThể tích của hạt cườm đó bằng bao nhiêu xăng-ti-mét khối (không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng phần trăm)?
Đề thuộc dạng nào?
- Nguyên hàm và tích phân
- Diện tích hình phẳng và thể tích
- Miền dưới đồ thị đa thức và khối tròn xoay quanh trục hoành
Miền phẳng giới hạn bởi đồ thị, trục hoành và hai đường thẳng đứng; tính diện tích bằng tích phân và thể tích khi quay miền quanh trục hoành.
- Phần III · Trả lời ngắn · tối đa 0,5 điểm
- Có trong 4/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
- 6/6 đề thi thử của Sở
Xem dạng này trên bản đồ
Mở bản đồ dạng Toán 12Nguyên hàm và tích phân
Nguyên hàm
- Bảng nguyên hàm và tính chấtChưa có
Tích phân
- Định nghĩaChưa có
Tích phân là lượng tích lũy
- Tốc độ thay đổi ra lượng tích lũyKiwi đã có
- Vận tốc ra quãng đườngChưa có
- Mô hình tăng trưởng theo hàm mũChưa có
Diện tích hình phẳng và thể tích
- Miền dưới đồ thị đa thức và khối tròn xoay quanh trục hoànhĐề này
- Diện tích giữa hai đườngChưa có
- Thể tích vật thể thực tế theo thiết diệnChưa có
Vì sao là dạng này?
“khối tròn xoay” · Quay miền phẳng quanh trục hoànhdấu hiệu chính
Quay một miền phẳng quanh trục hoành được khối tròn xoay; lát cắt vuông góc với trục là hình tròn bán kính bằng |f(x)|.
“hình phẳng” · Miền phẳng giới hạn bởi các đường
Đề cho một miền phẳng giới hạn bởi các đường, nên diện tích hay thể tích đều là tích phân trên miền đó.
“trục Ox” · Một biên của miền là trục hoànhdấu hiệu chính
Miền nằm giữa đồ thị và trục hoành, nên chiều cao của miền tại x là |f(x)|.
“Thể tích” · Hỏi diện tích hoặc thể tích
Diện tích là tích phân của |f(x)|; thể tích khi quay là π nhân tích phân của bình phương f(x).
Không phải: Tích phân là lượng tích lũy
Đề lượng tích lũy cho tốc độ thay đổi theo thời gian và hỏi lượng thay đổi. Đề diện tích, thể tích cho một miền phẳng giới hạn bởi các đường.
Không phải: Thể tích khối đa diện, khối cầu
Khối chóp, lăng trụ, khối cầu có công thức thể tích riêng, không cần tích phân. Khối tròn xoay ở đây sinh ra khi quay miền dưới đồ thị quanh trục.
Không phải: Tính tích phân cho sẵn
Đề tích phân cho sẵn biểu thức tích phân và hỏi giá trị. Đề này cho miền phẳng, phải tự lập tích phân từ hình.
Đưa đề về khuôn chuẩn
Miền dưới đồ thị trên một đoạn
Ghi hàm số làm biên trên, trục hoành làm biên dưới và hai cận. Diện tích và thể tích đều là tích phân trên đoạn đó.
- f(x)
- hàm số có đồ thị là biên của miền
- a, b
- hai cận, hai đường thẳng đứng chặn miền
- S
- diện tích miền phẳng
- V
- thể tích khối tròn xoay khi quay miền quanh trục hoành
Hướng đi
Các bước chung của dạng, áp vào đề này.
Bước đầu tiên là gì?
Làm từng bước
Đáp số và kiểm tra
Hướng dẫn giải
Hướng đi của dạng
- Vẽ hoặc hình dung miền, tìm giao điểm để có cận.
- Diện tích: tích phân của hiệu hai hàm (lấy trị tuyệt đối). Thể tích quay quanh trục: tích phân của pi nhân bình phương bán kính.
- Vật thể thực tế: chọn trục, viết diện tích mặt cắt rồi tích phân.
Lời giải tóm tắt
- Hạt cườm là khối quay miền giữa y = 1·√(1 − x²/2,25) và y = 0,2, với |x| ≤ x_0 = 1,5·√(1 − 0,2²). V = π∫_{-x_0}^{x_0} (1 − x²/2,25 − 0,2²) dx = 2π[(1 − 0,2²)x_0 − x_0³/6,75] ≈ 5,91.
Đáp án: 5,91khớp đáp án của Bộ