Câu 2 Phần II · Tốt nghiệp 2025 · mã 0103
Đề bài
Câu 2 · Phần II · 1 điểmCho hàm số f(x) = x³ − 48x − 8.
- a) Hàm số đã cho có đạo hàm là f′(x) = 3x² − 48.
- b) Phương trình f′(x) = 0 có tập nghiệm là S = {4}.
- c) f(4) = 248.
- d) Giá trị lớn nhất của hàm số f(x) trên đoạn [−5; 5] bằng 248.
Tự làm câu này trước
Cho hàm số f(x) = x³ − 48x − 8.
a) Hàm số đã cho có đạo hàm là f′(x) = 3x² − 48.
b) Phương trình f′(x) = 0 có tập nghiệm là S = {4}.
c) f(4) = 248.
d) Giá trị lớn nhất của hàm số f(x) trên đoạn [−5; 5] bằng 248.
Kiwi đọc đề
Kiwi nhận dạng đề
Cho hàm số af(x) = x^3 - 148x - 28.
a) Hàm số đã cho có bđạo hàm là cf'(x) = 33x^2 - 448.
b) Phương trình f'(x) = 50 có tập nghiệm là S = {64}.
c) f(74) = 8248.
d) dGiá trị lớn nhất của hàm số f(x) etrên đoạn [9-5; 105] bằng 11248.
Đề thuộc dạng nào?
- Đạo hàm và đồ thị hàm số
- Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất trên đoạn
- Hàm bậc ba trên một đoạn
Đề cho công thức một hàm bậc ba và một đoạn; hỏi giá trị lớn nhất hay nhỏ nhất của hàm trên đoạn đó.
- Phần II · Đúng/Sai · tối đa 1 điểm
- Có trong 3/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
- 3/6 đề thi thử của Sở
Xem dạng này trên bản đồ
Mở bản đồ dạng Toán 12Đạo hàm và đồ thị hàm số
Đơn điệu và cực trị
- Hàm bậc ba cho bằng công thứcKiwi đã có
- Đọc bảng biến thiên hoặc đồ thị của đạo hàmChưa có
- Hàm phân thứcChưa có
Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất trên đoạn
- Hàm bậc ba trên một đoạnĐề này
- Hàm khác hoặc đọc từ đồ thịChưa có
Tiệm cận của đồ thị
- Hàm phân thức bậc nhất trên bậc nhấtKiwi đã có
- Hàm phân thức bậc hai trên bậc nhấtChưa có
Khảo sát đồ thị, tương giao, số nghiệm
- Nhận dạng đồ thị từ công thứcChưa có
- Tương giao và số nghiệm từ đồ thị hoặc bảng biến thiênChưa có
Tối ưu thực tế bằng đạo hàm
- Lợi nhuận và chi phí theo sản lượngKiwi đã có
- Tối ưu kích thướcChưa có
Vì sao là dạng này?
“f(x) = x^3” · Hàm bậc ba cho bằng công thứcdấu hiệu chính
Hàm số là đa thức có số mũ lớn nhất của x là ba, nên đạo hàm là bậc hai và hàm có tối đa hai điểm cực trị.
“đạo hàm” · Đạo hàm của hàm số
Đạo hàm là công cụ chính của dạng. Nghiệm của đạo hàm là ứng viên cực trị.
“f'(x) = 3x^2 - 48” · Đạo hàm là biểu thức bậc haidấu hiệu chính
Đạo hàm của hàm bậc ba là bậc hai. Giải đạo hàm bằng không là giải phương trình bậc hai, có tối đa hai nghiệm.
“Giá trị lớn nhất” · Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của hàm số
Giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của hàm trên một đoạn phải so các giá trị tại điểm cực trị trong đoạn và tại hai đầu mút.
“trên đoạn” · Đoạn đang xét
Đoạn có hai đầu mút. Ngoài điểm cực trị, hai đầu mút cũng là ứng viên của giá trị lớn nhất, nhỏ nhất.
Không phải: Đọc bảng biến thiên, đồ thị, tương giao
Đề đọc đồ thị cho hình hoặc bảng biến thiên, không cho công thức. Đề bậc ba của dạng này cho công thức và bắt tự tính đạo hàm.
Không phải: Quy tắc tính đạo hàm, tiếp tuyến
Bài quy tắc đạo hàm chỉ hỏi tính đạo hàm hay tiếp tuyến. Dạng này dùng đạo hàm để xét chiều biến thiên, cực trị, giá trị lớn nhất của hàm bậc ba.
Không phải: Hàm phân thức, tiệm cận
Hàm phân thức có biến ở mẫu và có tiệm cận. Hàm bậc ba là đa thức, không có tiệm cận, xác định trên mọi số thực.
Không phải: Tối ưu lợi nhuận, chi phí thực tế
Bài tối ưu thực tế phải tự lập hàm từ lời văn như lợi nhuận bằng doanh thu trừ chi phí. Đề bậc ba của dạng này cho sẵn hàm số.
Đưa đề về khuôn chuẩn
Hàm bậc ba và bảng xét dấu của đạo hàm
Viết hàm thành dạng ax³ + bx² + cx + d, ghi đoạn đang xét nếu đề cho. Đạo hàm, nghiệm, bảng xét dấu đều tính từ công thức này.
- x
- biến của hàm số
- f(x)
- hàm số của đề (đề có thể gọi là y hoặc g)
- f′(x)
- đạo hàm của hàm số
- α, β
- hai đầu mút của đoạn đang xét
Hướng đi
Các bước chung của dạng, áp vào đề này.
Bước đầu tiên là gì?
Làm từng bước
Đáp số và kiểm tra
Hướng dẫn giải
Hướng đi của dạng
- Tính đạo hàm, tìm các điểm làm đạo hàm bằng không hoặc không xác định.
- Lập bảng xét dấu đạo hàm (hoặc đọc từ bảng biến thiên, đồ thị).
- Đạo hàm dương thì hàm đồng biến, âm thì nghịch biến; đạo hàm đổi dấu là có cực trị.
Lời giải tóm tắt
- a) (x³)' = 3x², (−48x)' = −48, hằng số có đạo hàm 0.
- b) 3x² − 48 = 0 ⇔ x² = 16 ⇔ x = ±4; thiếu nghiệm −4.
- c) Thay x = 4 vào f(x) = x³ − 48x − 8: f(4) = 64 − 192 − 8 = −136, khác 248.
- d) So sánh f(−5) = 107, f(−4) = 120, f(4) = −136, f(5) = −123: giá trị lớn nhất là 120.
Đáp án: a) Đúng · b) Sai · c) Sai · d) Saikhớp đáp án của Bộ
Giải bằng 2 cách
Giá trị lớn nhất của f trên đoạn [−5; 5]
Cách 1 Đạo hàm và bảng biến thiên
- f′(x) = 3x² − 48. Xét dấu f′ để biết f tăng, giảm ở đâu.
- So f tại các điểm f′ đổi dấu trong đoạn và tại hai đầu mút: lớn nhất là 120.
Cách 2 Dò đồ thị thật dày
- Tính f tại rất nhiều điểm cách đều nhau trên đoạn, rồi thu hẹp dần quanh điểm cao nhất.
- Giá trị lớn nhất dò được: khoảng 120.
Hai cách cùng ra 120. Cách một cho số đúng tuyệt đối, cách hai để kiểm lại.