Ví dụ Diện tích hình phẳng và thể tích · Phần III
Phần IIIVận dụngToán thuần
Thể tích khối tròn xoay sinh bởi đường thẳng (trả lời ngắn)
Ví dụ này đang được xem lại sau khi có bạn báo lỗi. Bạn mở ví dụ khác nhé.
Về kho ví dụĐề bài
Cho bài toán về tích phân như sau. Quay miền phẳng giới hạn bởi đường thẳng y = x, trục Ox và hai đường thẳng x = 2, x = 4 quanh trục Ox. Thể tích khối tròn xoay tạo thành bằng bao nhiêu (làm tròn đến hàng phần mười)?
Học theo 5 bước
Mở đầu
Trong đề thi: Phần III · Trả lời ngắn, 0,5 điểm
Bạn sẽ làm được: xác định miền và hai cận; xét dấu hàm trên đoạn; lập đúng công thức tích phân; tìm nguyên hàm, thế hai cận; nhân π, làm tròn theo đề.
Đoán: đề này thuộc dạng nào?
Chọn dạng của đề
Khám phá: Kiwi đọc đề
Kiwi nhận dạng đề
Cho bài toán về atích phân như sau. Quay bmiền phẳng giới hạn bởi đường thẳng y = x, ctrục Ox và dhai đường thẳng x = 12, x = 24 equanh trục Ox. fThể tích khối tròn xoay tạo thành bằng bao nhiêu (làm tròn đến hàng phần mười)?
Đề thuộc dạng nào?
- Nguyên hàm và tích phân
- Diện tích hình phẳng và thể tích
- Miền dưới đồ thị đa thức và khối tròn xoay quanh trục hoành
Miền phẳng giới hạn bởi đồ thị, trục hoành và hai đường thẳng đứng; tính diện tích bằng tích phân và thể tích khi quay miền quanh trục hoành.
- Phần III · Trả lời ngắn · tối đa 0,5 điểm
- Có trong 4/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
- 6/6 đề thi thử của Sở
Xem dạng này trên bản đồ
Mở bản đồ dạng Toán 12Nguyên hàm và tích phân
Nguyên hàm
- Bảng nguyên hàm và tính chấtChưa có
Tích phân
- Định nghĩaChưa có
Tích phân là lượng tích lũy
- Tốc độ thay đổi ra lượng tích lũyKiwi đã có
- Vận tốc ra quãng đườngChưa có
- Mô hình tăng trưởng theo hàm mũChưa có
Diện tích hình phẳng và thể tích
- Miền dưới đồ thị đa thức và khối tròn xoay quanh trục hoànhĐề này
- Diện tích giữa hai đườngChưa có
- Thể tích vật thể thực tế theo thiết diệnChưa có
Vì sao là dạng này?
“tích phân” · Phương án viết bằng tích phân
Các phương án là công thức tích phân, nên phải so cận, dấu trị tuyệt đối, có π và bình phương hay không.
“miền phẳng” · Miền phẳng giới hạn bởi các đường
Đề cho một miền phẳng giới hạn bởi các đường, nên diện tích hay thể tích đều là tích phân trên miền đó.
“trục Ox” · Một biên của miền là trục hoànhdấu hiệu chính
Miền nằm giữa đồ thị và trục hoành, nên chiều cao của miền tại x là |f(x)|.
“hai đường thẳng x” · Hai đường thẳng đứng làm cận
Hai đường x = a và x = b chặn hai bên miền, chính là hai cận của tích phân.
“quanh trục Ox” · Quay miền phẳng quanh trục hoànhdấu hiệu chính
Quay một miền phẳng quanh trục hoành được khối tròn xoay; lát cắt vuông góc với trục là hình tròn bán kính bằng |f(x)|.
“Thể tích” · Hỏi diện tích hoặc thể tích
Diện tích là tích phân của |f(x)|; thể tích khi quay là π nhân tích phân của bình phương f(x).
Không phải: Tích phân là lượng tích lũy
Đề lượng tích lũy cho tốc độ thay đổi theo thời gian và hỏi lượng thay đổi. Đề diện tích, thể tích cho một miền phẳng giới hạn bởi các đường.
Không phải: Thể tích khối đa diện, khối cầu
Khối chóp, lăng trụ, khối cầu có công thức thể tích riêng, không cần tích phân. Khối tròn xoay ở đây sinh ra khi quay miền dưới đồ thị quanh trục.
Không phải: Tính tích phân cho sẵn
Đề tích phân cho sẵn biểu thức tích phân và hỏi giá trị. Đề này cho miền phẳng, phải tự lập tích phân từ hình.
Đưa đề về khuôn chuẩn
Miền dưới đồ thị trên một đoạn
Ghi hàm số làm biên trên, trục hoành làm biên dưới và hai cận. Diện tích và thể tích đều là tích phân trên đoạn đó.
- f(x)
- hàm số có đồ thị là biên của miền
- a, b
- hai cận, hai đường thẳng đứng chặn miền
- S
- diện tích miền phẳng
- V
- thể tích khối tròn xoay khi quay miền quanh trục hoành
Hướng đi
Các bước chung của dạng, áp vào đề này.
Bước đầu tiên là gì?
Làm từng bước
Đáp số và kiểm tra
Vì sao lại thế?
Giải bằng 2 cách
Cách 1: Tích phân chính xác bằng nguyên hàm (phân số đúng, giữ π) → 56π/3
Cách 2: Tính lại bằng số thực: Simpson cho diện tích, cộng thể tích các đĩa mỏng cho khối tròn xoay → 58,643063
Hai cách khớp nhau.
Bẫy hay gặp
- Đáp số 18,7. Đó là tích phân của bình phương f. Còn phải nhân π.
- Đáp số 18,8. Đó là π nhân diện tích. Bán kính lát cắt phải bình phương.
Luyện: tự làm câu này
Phần III · Trả lời ngắnCho bài toán về tích phân như sau. Quay miền phẳng giới hạn bởi đường thẳng y = x, trục Ox và hai đường thẳng x = 2, x = 4 quanh trục Ox. Thể tích khối tròn xoay tạo thành bằng bao nhiêu (làm tròn đến hàng phần mười)?
Nhập đáp số để kiểm traLời giải
- V = π nhân tích phân của [f(x)]² = 56π/3.
- Làm tròn: 58,6.
Đáp án: 58,6
Tổng kết
Ghi nhớ hướng đi của dạng
- Xác định miền và hai cận
- Xét dấu hàm trên đoạn
- Lập đúng công thức tích phân
- Tìm nguyên hàm, thế hai cận
- Nhân π, làm tròn theo đề
Đề tương tự
- Thể tích khối tròn xoay sinh bởi đường thẳng (trả lời ngắn)Phần IIIVận dụng
- Thể tích khối tròn xoay sinh bởi đường thẳng (trả lời ngắn)Phần IIIVận dụng
- Diện tích miền phẳng dưới parabol có đỉnh trên trục tung (trả lời ngắn)Phần IIIVận dụng
- Diện tích miền phẳng dưới parabol có đỉnh trên trục tung (trả lời ngắn)Phần IIIVận dụng
- Diện tích miền phẳng dưới parabol có đỉnh trên trục tung (trả lời ngắn)Phần IIIVận dụng
Luyện 10 câu dạng nàyHọc bài tương tác: Diện tích và khối tròn xoay