Câu 2 Phần II · Thi thử 2025 · Sở Quảng Ninh
Đề bài
Câu 2 · Phần II · 1 điểmMột tàu thăm dò tự hành (AUV) đang hoạt động dưới biển sâu. Hệ tọa độ Oxyz được thiết lập với mặt nước biển yên tĩnh là mặt phẳng (Oxy), trục Oz hướng thẳng đứng xuống dưới (độ sâu z > 0), đơn vị tính bằng hectômét (hm). AUV bắt đầu hành trình từ vị trí A(8; 6; 1) và dự định di chuyển theo đường thẳng đến vị trí cuối B(4; −2; 2). Trong hành trình của mình AUV cần tránh một khu vực hình cầu (S), tâm tại điểm K(2; −4; 2), bán kính R = 1 hm (khu vực có thiết bị nhạy cảm).
- a) Đường thẳng chứa hành trình của AUV có phương trình (x − 8)/(−4) = (y − 6)/(−8) = (z − 1)/1.
- b) Mặt cầu (S) có phương trình (x − 2)² + (y + 4)² + (z − 2)² = 1.
- c) Trên hành trình AUV luôn cách tâm K một khoảng lớn hơn bán kính R.
- d) Hành trình của AUV không đi qua khu vực có thiết bị nhạy cảm hình cầu (S).
Tự làm câu này trước
Một tàu thăm dò tự hành (AUV) đang hoạt động dưới biển sâu. Hệ tọa độ Oxyz được thiết lập với mặt nước biển yên tĩnh là mặt phẳng (Oxy), trục Oz hướng thẳng đứng xuống dưới (độ sâu z > 0), đơn vị tính bằng hectômét (hm). AUV bắt đầu hành trình từ vị trí A(8; 6; 1) và dự định di chuyển theo đường thẳng đến vị trí cuối B(4; −2; 2). Trong hành trình của mình AUV cần tránh một khu vực hình cầu (S), tâm tại điểm K(2; −4; 2), bán kính R = 1 hm (khu vực có thiết bị nhạy cảm).
a) Đường thẳng chứa hành trình của AUV có phương trình (x − 8)/(−4) = (y − 6)/(−8) = (z − 1)/1.
b) Mặt cầu (S) có phương trình (x − 2)² + (y + 4)² + (z − 2)² = 1.
c) Trên hành trình AUV luôn cách tâm K một khoảng lớn hơn bán kính R.
d) Hành trình của AUV không đi qua khu vực có thiết bị nhạy cảm hình cầu (S).
Kiwi đọc đề
Kiwi nhận dạng đề
Một atàu thăm dò tự hành (AUV) đang hoạt động dưới biển sâu. bHệ tọa độ Oxyz được thiết lập với mặt nước biển yên tĩnh là mặt phẳng (Oxy), trục Oz hướng thẳng đứng xuống dưới (độ sâu z > 10), đơn vị tính bằng hectômét (hm). AUV bắt đầu hành trình từ vị trí cA(28; 36; 41) và dự định ddi chuyển theo đường thẳng đến vị trí cuối B(54; 6-2; 72). Trong hành trình của mình AUV cần tránh một ekhu vực fhình cầu (S), tâm tại điểm K(82; 9-4; 102), bán kính R = 111 hm (khu vực có thiết bị nhạy cảm).
a) Đường thẳng chứa hành trình của AUV có phương trình (x - 128)/(13-4) = (y - 146)/(15-8) = (z - 161)/171.
b) Mặt cầu (S) có phương trình (x - 182)^2 + (y + 194)^2 + (z - 202)^2 = 211.
c) Trên hành trình AUV luôn cách tâm K một khoảng lớn hơn bán kính R.
d) Hành trình của AUV không đi qua khu vực có thiết bị nhạy cảm hình cầu (S).
Đề thuộc dạng nào?
- Phương pháp tọa độ trong không gian
- Oxyz thực tế, vật chuyển động thẳng
- Vật bay thẳng qua vùng phủ sóng hình cầu
Một vật đi thẳng trong hệ tọa độ Oxyz, vùng theo dõi là hình cầu; hỏi lúc vào, lúc ra, thời gian ở trong vùng hay khoảng cách gần nhất.
- Phần II · Đúng/Sai · tối đa 1 điểm
- Có trong 4/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
- 4/6 đề thi thử của Sở
Xem dạng này trên bản đồ
Mở bản đồ dạng Toán 12Phương pháp tọa độ trong không gian
Phương trình mặt phẳng
- Vectơ pháp tuyếnChưa có
Phương trình đường thẳng
- Vectơ chỉ phươngChưa có
- Góc và vị trí tương đốiChưa có
Phương trình mặt cầu
- TâmChưa có
Oxyz thực tế, vật chuyển động thẳng
- Vật bay thẳng qua vùng phủ sóng hình cầuĐề này
- Bài thực tế khác trong hệ tọa độChưa có
Vì sao là dạng này?
“tàu thăm dò” · Vật coi như một điểm
Vật được coi như một điểm nên vị trí của nó là một điểm M(t) trên đường thẳng.
“Hệ tọa độ” · Bối cảnh đặt trong hệ tọa độ Oxyz
Vị trí là điểm có ba tọa độ, đường đi là đường thẳng, vùng là hình cầu. Mọi tính toán làm bằng tọa độ.
“A(8; 6; 1)” · Điểm cho bằng ba tọa độ
Điểm xuất phát, điểm đến, tâm vùng đều cho bằng tọa độ. Hiệu hai điểm cho vectơ chỉ phương của đường đi.
“di chuyển theo đường thẳng” · Vật đi theo đường thẳngdấu hiệu chính
Vật đi thẳng nên vị trí theo thời gian là phương trình tham số của một đường thẳng.
“khu vực hình cầu” · Vùng theo dõi hình cầu quanh một tâm
Vùng theo dõi gồm các điểm cách tâm không quá bán kính, tức một khối cầu. Ở trong vùng nghĩa là khoảng cách tới tâm không quá bán kính.
“hình cầu” · Mặt cầu, bán kính
Biên của vùng là mặt cầu tâm I bán kính R. Điểm M ở trong vùng khi IM không quá R.
Không phải: Phương trình đường thẳng
Bài đường thẳng thuần hỏi phương trình, vị trí tương đối, góc. Dạng này có vật chuyển động qua một vùng hình cầu và hỏi thời gian, vị trí thực tế.
Không phải: Phương trình mặt cầu
Bài mặt cầu thuần hỏi tâm, bán kính, phương trình mặt cầu. Dạng này có thêm một vật đi thẳng xuyên qua mặt cầu theo thời gian.
Không phải: Phương trình mặt phẳng
Bài mặt phẳng hỏi phương trình mặt phẳng, vectơ pháp tuyến. Dạng này hỏi đường đi của vật và vùng hình cầu.
Không phải: Tích phân là lượng tích lũy
Bài tích lũy chỉ có tốc độ theo thời gian, không có tọa độ trong không gian. Dạng này đặt vật trong hệ tọa độ Oxyz.
Đưa đề về khuôn chuẩn
Đường bay và vùng hình cầu
Đặt điểm xuất phát A, vectơ dời mỗi đơn vị thời gian u, tâm I và bán kính R của vùng. Vị trí lúc t là M(t) bằng A cộng t nhân u.
- t
- thời gian tính từ lúc xuất phát
- M(t)
- vị trí của vật lúc t, M(t) = A + t·u
- I, R
- tâm và bán kính của vùng theo dõi
Hướng đi
Các bước chung của dạng, áp vào đề này.
Bước đầu tiên là gì?
Làm từng bước
Đáp số và kiểm tra
Hướng dẫn giải
Hướng đi của dạng
- Tìm một điểm thuộc đường thẳng và một vectơ chỉ phương.
- Viết phương trình tham số hoặc chính tắc.
- Vị trí tương đối, giao điểm: thay phương trình tham số vào phương trình còn lại.
Lời giải tóm tắt
- a) vec(AB) = (−4; −8; 1), qua A(8; 6; 1).
- b) Tâm K(2; −4; 2), bán kính 1.
- c) Hình chiếu của K lên đường AB ứng với tham số 105/81 > 1, nên điểm gần K nhất trên đoạn AB là B; KB = 2√2 > 1.
- d) Khoảng cách nhỏ nhất từ K tới đoạn AB là 2√2 > 1.
Đáp án: a) Đúng · b) Đúng · c) Đúng · d) Đúngkhớp đáp án của Sở
Giải bằng 2 cách (số của bộ giải)
a) Đường AB qua (8; 6; 1), chỉ phương (−4; −8; 1)
Kết luận: Đúng
b) Mặt cầu tâm (2; −4; 2), bán kính bình phương 1
Kết luận: Đúng
c) Trên đoạn AB luôn cách K hơn bán kính
Kết luận: Đúng
d) Đoạn AB không đi vào khối cầu
Kết luận: Đúng