Ví dụ Oxyz thực tế, vật chuyển động thẳng · Phần II
Phần IIThông hiểuTrường học
Đúng sai về mặt cầu biên, lúc vào, điểm vào và khoảng cách gần nhất
Ví dụ này đang được xem lại sau khi có bạn báo lỗi. Bạn mở ví dụ khác nhé.
Về kho ví dụĐề bài
Trong không gian Oxyz, một trạm phát đặt tại I(0; 0; 2), phủ sóng tới mọi vật cách trạm không quá 7 đơn vị dài. Một mô hình khí cầu bay thẳng đều, sau t phút ở vị trí M(t) với x = 3; y = −9 + 3t; z = 4t.
- a) Mặt cầu biên của vùng phủ có phương trình x² + y² + (z − 2)² = 49.
- b) Vật bắt đầu vào vùng phủ lúc t = 1.
- c) Lúc vào vùng phủ, vật ở điểm (3; −12; −4).
- d) Khoảng cách ngắn nhất từ vật tới trạm bằng √94 đơn vị.
Học theo 5 bước
Mở đầu
Trong đề thi: Phần II · Đúng/Sai, 1 điểm
Bạn sẽ làm được: đọc tọa độ và đặt tên; viết vị trí theo thời gian; viết điều kiện ở trong vùng; giải phương trình bậc hai theo t; đọc kết quả và kiểm lại.
Đoán: đề này thuộc dạng nào?
Chọn dạng của đề
Khám phá: Kiwi đọc đề
Kiwi nhận dạng đề
Trong không gian aOxyz, một trạm phát đặt tại bI(10; 20; 32), cphủ sóng tới mọi vật cách trạm dkhông quá 47 đơn vị dài. Một mô hình khí cầu ebay fthẳng đều, sau t phút ở vị trí M(t) với x = 53; y = 6−9 + 73t; z = 84t.
a) Mặt cầu biên của vùng phủ có phương trình x² + y² + (z − 92)² = 1049.
b) Vật bắt đầu vào vùng phủ lúc t = 111.
c) Lúc vào vùng phủ, vật ở điểm (123; 13−12; 14−4).
d) gKhoảng cách ngắn nhất từ vật tới trạm bằng √1594 đơn vị.
Đề thuộc dạng nào?
- Phương pháp tọa độ trong không gian
- Oxyz thực tế, vật chuyển động thẳng
- Vật bay thẳng qua vùng phủ sóng hình cầu
Một vật đi thẳng trong hệ tọa độ Oxyz, vùng theo dõi là hình cầu; hỏi lúc vào, lúc ra, thời gian ở trong vùng hay khoảng cách gần nhất.
- Phần II · Đúng/Sai · tối đa 1 điểm
- Có trong 4/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
- 4/6 đề thi thử của Sở
Xem dạng này trên bản đồ
Mở bản đồ dạng Toán 12Phương pháp tọa độ trong không gian
Phương trình mặt phẳng
- Vectơ pháp tuyếnChưa có
Phương trình đường thẳng
- Vectơ chỉ phươngChưa có
- Góc và vị trí tương đốiChưa có
Phương trình mặt cầu
- TâmChưa có
Oxyz thực tế, vật chuyển động thẳng
- Vật bay thẳng qua vùng phủ sóng hình cầuĐề này
- Bài thực tế khác trong hệ tọa độChưa có
Vì sao là dạng này?
“Oxyz” · Bối cảnh đặt trong hệ tọa độ Oxyz
Vị trí là điểm có ba tọa độ, đường đi là đường thẳng, vùng là hình cầu. Mọi tính toán làm bằng tọa độ.
“I(0; 0; 2)” · Điểm cho bằng ba tọa độ
Điểm xuất phát, điểm đến, tâm vùng đều cho bằng tọa độ. Hiệu hai điểm cho vectơ chỉ phương của đường đi.
“phủ sóng” · Vùng theo dõi hình cầu quanh một tâm
Vùng theo dõi gồm các điểm cách tâm không quá bán kính, tức một khối cầu. Ở trong vùng nghĩa là khoảng cách tới tâm không quá bán kính.
“không quá” · Mặt cầu, bán kính
Biên của vùng là mặt cầu tâm I bán kính R. Điểm M ở trong vùng khi IM không quá R.
“bay thẳng” · Vật đi theo đường thẳngdấu hiệu chính
Vật đi thẳng nên vị trí theo thời gian là phương trình tham số của một đường thẳng.
“thẳng đều” · Vị trí thay đổi theo thời gian
Mỗi đơn vị thời gian vật dời một vectơ cố định. Thời gian là tham số t của đường thẳng.
“Khoảng cách ngắn nhất” · Khoảng cách gần nhất
Lúc gần tâm nhất là chân đường vuông góc hạ từ tâm xuống đường đi, ở giữa lúc vào và lúc ra.
Không phải: Phương trình đường thẳng
Bài đường thẳng thuần hỏi phương trình, vị trí tương đối, góc. Dạng này có vật chuyển động qua một vùng hình cầu và hỏi thời gian, vị trí thực tế.
Không phải: Phương trình mặt cầu
Bài mặt cầu thuần hỏi tâm, bán kính, phương trình mặt cầu. Dạng này có thêm một vật đi thẳng xuyên qua mặt cầu theo thời gian.
Không phải: Phương trình mặt phẳng
Bài mặt phẳng hỏi phương trình mặt phẳng, vectơ pháp tuyến. Dạng này hỏi đường đi của vật và vùng hình cầu.
Không phải: Tích phân là lượng tích lũy
Bài tích lũy chỉ có tốc độ theo thời gian, không có tọa độ trong không gian. Dạng này đặt vật trong hệ tọa độ Oxyz.
Đưa đề về khuôn chuẩn
Đường bay và vùng hình cầu
Đặt điểm xuất phát A, vectơ dời mỗi đơn vị thời gian u, tâm I và bán kính R của vùng. Vị trí lúc t là M(t) bằng A cộng t nhân u.
- t
- thời gian tính từ lúc xuất phát
- M(t)
- vị trí của vật lúc t, M(t) = A + t·u
- I, R
- tâm và bán kính của vùng theo dõi
Hướng đi
Các bước chung của dạng, áp vào đề này.
Bước đầu tiên là gì?
Làm từng bước
Đáp số và kiểm tra
Vì sao lại thế?
Giải bằng 2 cách
Cách 1: Giải phương trình bậc hai theo t bằng số chính xác (căn đúng)
Cách 2: Tính lại bằng số thực: lấy mẫu khoảng cách theo thời gian và chia đôi tìm lúc vào, lúc ra
- a) Cách 1 Đúng · Cách 2 Đúng
- b) Cách 1 Đúng · Cách 2 Đúng
- c) Cách 1 Sai · Cách 2 Sai
- d) Cách 1 Sai · Cách 2 Sai
Hai cách khớp nhau.
Bẫy hay gặp
- Ý c. Đó là đi ngược hướng. Đúng là M(1) = (3; −6; 4).
- Ý d. Đó là khoảng cách lúc xuất phát. Nhỏ nhất là 3√5 lúc t = 1,4.
Luyện: tự làm câu này
Phần II · Đúng/SaiTrong không gian Oxyz, một trạm phát đặt tại I(0; 0; 2), phủ sóng tới mọi vật cách trạm không quá 7 đơn vị dài. Một mô hình khí cầu bay thẳng đều, sau t phút ở vị trí M(t) với x = 3; y = −9 + 3t; z = 4t.
1 ý 0,12 ý 0,253 ý 0,54 ý 1a) Mặt cầu biên của vùng phủ có phương trình x² + y² + (z − 2)² = 49.
b) Vật bắt đầu vào vùng phủ lúc t = 1.
c) Lúc vào vùng phủ, vật ở điểm (3; −12; −4).
d) Khoảng cách ngắn nhất từ vật tới trạm bằng √94 đơn vị.
Chọn đủ 4 ý để nộpLời giải
- Mặt cầu biên: x² + y² + (z − 2)² = 49. 25t² − 70t + 45 = 0 cho t₁ = 1, t₂ = 1,8.
- M(1) = (3; −6; 4); gần nhất lúc t = 1,4, cách 3√5.
- a) Đúng · b) Đúng · c) Sai · d) Sai.
Đáp án: a) Đúng · b) Đúng · c) Sai · d) Sai
Tổng kết
Ghi nhớ hướng đi của dạng
- Đọc tọa độ và đặt tên
- Viết vị trí theo thời gian
- Viết điều kiện ở trong vùng
- Giải phương trình bậc hai theo t
- Đọc kết quả và kiểm lại
Đề tương tự
- Đúng sai về mặt cầu biên, lúc vào, điểm vào và khoảng cách gần nhấtPhần IIThông hiểu
- Đúng sai về mặt cầu biên, lúc vào, điểm vào và khoảng cách gần nhấtPhần IIThông hiểu
- Thời gian vật ở trong vùng phủ hình cầuPhần IThông hiểu
- Thời gian vật ở trong vùng phủ hình cầuPhần IThông hiểu
- Thời gian vật ở trong vùng phủ hình cầuPhần IThông hiểu
Luyện 10 câu dạng nàyHọc bài tương tác: Đường thẳng, mặt cầu và chuyển động