Câu 4 Phần II · Tốt nghiệp 2026 · mã 0101
Đề bài
Câu 4 · Phần II · 1 điểmTrong không gian xét hệ tọa độ Oxyz có một đơn vị dài trên các trục tương ứng với 10 mét trên thực tế. Một mục tiêu cần được bảo vệ có vị trí ở gốc tọa độ O. Người ta thiết lập một vành đai bảo vệ quanh mục tiêu theo một đường tròn tâm O có bán kính bằng 7 đơn vị (tương ứng 70 mét trên thực tế) nằm trong mặt phẳng (Oxy). Một máy bay không người lái (được coi như một hạt) bay theo một đường thẳng từ vị trí M(5; 10; 4) đến vị trí N(14; −2; 4). Tại mỗi vị trí của máy bay, khoảng cách từ máy bay đến vành đai bảo vệ là độ dài ngắn nhất của các đoạn thẳng nối từ vị trí đó đến một điểm bất kỳ trên vành đai.
- a) vec(MN) = (9; −12; 0).
- b) Phương trình tham số của đường thẳng MN là {x = 5 + 3t; y = 10 − 4t; z = 0} với t ∈ ℝ.
- c) Trong quá trình bay từ M đến N, khoảng cách ngắn nhất từ máy bay đến vành đai bảo vệ là 50 mét.
- d) Trong quá trình bay từ M đến N, khoảng cách từ máy bay đến vành đai bảo vệ là ngắn nhất khi máy bay ở vị trí có tọa độ là (8; 6; 4).
Tự làm câu này trước
Trong không gian xét hệ tọa độ Oxyz có một đơn vị dài trên các trục tương ứng với 10 mét trên thực tế. Một mục tiêu cần được bảo vệ có vị trí ở gốc tọa độ O. Người ta thiết lập một vành đai bảo vệ quanh mục tiêu theo một đường tròn tâm O có bán kính bằng 7 đơn vị (tương ứng 70 mét trên thực tế) nằm trong mặt phẳng (Oxy). Một máy bay không người lái (được coi như một hạt) bay theo một đường thẳng từ vị trí M(5; 10; 4) đến vị trí N(14; −2; 4). Tại mỗi vị trí của máy bay, khoảng cách từ máy bay đến vành đai bảo vệ là độ dài ngắn nhất của các đoạn thẳng nối từ vị trí đó đến một điểm bất kỳ trên vành đai.
a) vec(MN) = (9; −12; 0).
b) Phương trình tham số của đường thẳng MN là {x = 5 + 3t; y = 10 − 4t; z = 0} với t ∈ ℝ.
c) Trong quá trình bay từ M đến N, khoảng cách ngắn nhất từ máy bay đến vành đai bảo vệ là 50 mét.
d) Trong quá trình bay từ M đến N, khoảng cách từ máy bay đến vành đai bảo vệ là ngắn nhất khi máy bay ở vị trí có tọa độ là (8; 6; 4).
Kiwi đọc đề
Kiwi nhận dạng đề
Trong không gian xét ahệ tọa độ Oxyz có một bđơn vị dài trên các trục tương ứng với 110 mét trên thực tế. Một mục tiêu cần được bảo vệ có vị trí ở gốc tọa độ O. Người ta thiết lập một cvành đai bảo vệ quanh mục tiêu theo một đường tròn tâm O có dbán kính bằng 27 đơn vị (tương ứng 370 mét trên thực tế) nằm trong mặt phẳng (Oxy). Một emáy bay không người lái (được coi như một hạt) bay ftheo một đường thẳng từ vị trí gM(45; 510; 64) đến vị trí N(714; 8-2; 94). Tại mỗi vị trí của máy bay, khoảng cách từ máy bay đến vành đai bảo vệ là độ dài hngắn nhất của các đoạn thẳng nối từ vị trí đó đến một điểm bất kỳ trên vành đai.
a) vec(MN) = (109; 11-12; 120).
b) Phương trình tham số của đường thẳng MN là {x = 135 + 143t; y = 1510 - 164t; z = 170} với t ∈ ℝ.
c) Trong quá trình bay từ M đến N, khoảng cách ngắn nhất từ máy bay đến vành đai bảo vệ là 1850 mét.
d) Trong quá trình bay từ M đến N, khoảng cách từ máy bay đến vành đai bảo vệ là ngắn nhất khi máy bay ở vị trí có tọa độ là (198; 206; 214).
Đề thuộc dạng nào?
- Phương pháp tọa độ trong không gian
- Oxyz thực tế, vật chuyển động thẳng
- Vật bay thẳng qua vùng phủ sóng hình cầu
Một vật đi thẳng trong hệ tọa độ Oxyz, vùng theo dõi là hình cầu; hỏi lúc vào, lúc ra, thời gian ở trong vùng hay khoảng cách gần nhất.
- Phần II · Đúng/Sai · tối đa 1 điểm
- Có trong 4/4 kỳ thi của Bộ (2025–2026)
- 4/6 đề thi thử của Sở
Xem dạng này trên bản đồ
Mở bản đồ dạng Toán 12Phương pháp tọa độ trong không gian
Phương trình mặt phẳng
- Vectơ pháp tuyếnChưa có
Phương trình đường thẳng
- Vectơ chỉ phươngChưa có
- Góc và vị trí tương đốiChưa có
Phương trình mặt cầu
- TâmChưa có
Oxyz thực tế, vật chuyển động thẳng
- Vật bay thẳng qua vùng phủ sóng hình cầuĐề này
- Bài thực tế khác trong hệ tọa độChưa có
Vì sao là dạng này?
“hệ tọa độ” · Bối cảnh đặt trong hệ tọa độ Oxyz
Vị trí là điểm có ba tọa độ, đường đi là đường thẳng, vùng là hình cầu. Mọi tính toán làm bằng tọa độ.
“đơn vị dài trên các trục tương ứng với 10 mét” · Đổi đơn vị trục sang độ dài thật
Một đơn vị trên trục ứng với một độ dài thật. Tính trong tọa độ xong phải đổi ra mét hay ki lô mét.
“vành đai” · Vùng theo dõi hình cầu quanh một tâm
Vùng theo dõi gồm các điểm cách tâm không quá bán kính, tức một khối cầu. Ở trong vùng nghĩa là khoảng cách tới tâm không quá bán kính.
“bán kính” · Mặt cầu, bán kính
Biên của vùng là mặt cầu tâm I bán kính R. Điểm M ở trong vùng khi IM không quá R.
“máy bay không người lái” · Vật coi như một điểm
Vật được coi như một điểm nên vị trí của nó là một điểm M(t) trên đường thẳng.
“theo một đường thẳng” · Vật đi theo đường thẳngdấu hiệu chính
Vật đi thẳng nên vị trí theo thời gian là phương trình tham số của một đường thẳng.
“M(5; 10; 4)” · Điểm cho bằng ba tọa độ
Điểm xuất phát, điểm đến, tâm vùng đều cho bằng tọa độ. Hiệu hai điểm cho vectơ chỉ phương của đường đi.
“ngắn nhất” · Khoảng cách gần nhất
Lúc gần tâm nhất là chân đường vuông góc hạ từ tâm xuống đường đi, ở giữa lúc vào và lúc ra.
Không phải: Phương trình đường thẳng
Bài đường thẳng thuần hỏi phương trình, vị trí tương đối, góc. Dạng này có vật chuyển động qua một vùng hình cầu và hỏi thời gian, vị trí thực tế.
Không phải: Phương trình mặt cầu
Bài mặt cầu thuần hỏi tâm, bán kính, phương trình mặt cầu. Dạng này có thêm một vật đi thẳng xuyên qua mặt cầu theo thời gian.
Không phải: Phương trình mặt phẳng
Bài mặt phẳng hỏi phương trình mặt phẳng, vectơ pháp tuyến. Dạng này hỏi đường đi của vật và vùng hình cầu.
Không phải: Tích phân là lượng tích lũy
Bài tích lũy chỉ có tốc độ theo thời gian, không có tọa độ trong không gian. Dạng này đặt vật trong hệ tọa độ Oxyz.
Đưa đề về khuôn chuẩn
Đường bay và vùng hình cầu
Đặt điểm xuất phát A, vectơ dời mỗi đơn vị thời gian u, tâm I và bán kính R của vùng. Vị trí lúc t là M(t) bằng A cộng t nhân u.
- t
- thời gian tính từ lúc xuất phát
- M(t)
- vị trí của vật lúc t, M(t) = A + t·u
- I, R
- tâm và bán kính của vùng theo dõi
Hướng đi
Các bước chung của dạng, áp vào đề này.
Bước đầu tiên là gì?
Làm từng bước
Đáp số và kiểm tra
Hướng dẫn giải
Hướng đi của dạng
- Đặt hệ trục, ghi tọa độ các điểm đã biết.
- Tọa độ vectơ bằng tọa độ điểm cuối trừ điểm đầu; dùng tích vô hướng cho góc và độ dài.
- Đổi kết quả về đại lượng đề hỏi (độ dài, góc, tọa độ điểm).
Lời giải tóm tắt
- a) vec(MN) = (14 − 5; −2 − 10; 4 − 4).
- b) Đường thẳng qua M có z = 4 với mọi t, không phải z = 0.
- c) Điểm (x; y; 4) cách vành đai √((ρ − 7)² + 16) với ρ là khoảng cách hình chiếu tới O. Hình chiếu đường bay gần O nhất tại (8; 6), ρ = 10 nên khoảng cách nhỏ nhất √(9 + 16) = 5 đơn vị = 50 m.
- d) Khoảng cách tăng theo |ρ − 7| với ρ ≥ 10 nên nhỏ nhất khi ρ nhỏ nhất, tại hình chiếu (8; 6), tức điểm (8; 6; 4) nằm trên đoạn MN.
Đáp án: a) Đúng · b) Sai · c) Đúng · d) Đúngkhớp đáp án của Bộ